Olsztyn, 20 kwietnia 2007
W roku 2006 Towarzystwo „Pruthenia” rozwijało swoją działalność na wielu
polach, angażując przy tym sporą grupę swoich członków. Niektóre z inicjatyw
badawczych czy popularyzacji dziejów i kultury dawnych Prusów były kontynuowane,
ale doszły też do skutku nowe inicjatywy.
Z działalności badawczej i naukowej należy wymienić przede wszystkim nowy cykl
pod nazwą „Seminarium Prussicorum”. Ideą przewodnią powołania seminarium była
chęć skupienia w jednym ośrodku różnokierunkowych badań nad archeologią,
historią i kulturą Bałtów, w szczególności zaś Prusów. Jest to niewątpliwie
sposób na zachęcenie do prowadzenia interesujących i nowoczesnych prac naukowych
poświęconych Prusom, w szczególności prac magisterskich, doktorskich, a także
habilitacyjnych. Do udziału w seminarium zapraszani są pracownicy naukowi i
studenci związani z szeroko rozumianą problematyką bałtyjską. Posiedzenia
seminarium maja formę referatu głównego, ewentualnie koreferatu i dyskusji.
Prezentowane są też i dyskutowane najnowsze prace poświęcone Prusom. Posiedzenia
seminarium odbywają się przynajmniej raz w miesiącu i są poświęcone różnym
dyscyplinom. Interdyscyplinarność i refleksja metodologiczna jest bowiem
istotnym rysem koncepcji seminarium. Za organizację seminarium odpowiadają:
historia – dr hab. Grzegorz Białuński, prof. UWM; archeologia – dr Mirosław
Hoffmann; antropologia kulturowa/etnografia historyczna – dr Justyna Prusinowska,
dr Bogdan Radzicki.
Drugą ważną działalnością był cykl wykładów o charakterze
naukowo-popularyzacyjnym, w ramach Warsztatów Bałtyjskich odbywających się w
Olsztyńskim Zamku. W roku 2006 odbyło się osiem wykładów, które prowadzili
naukowcy i badacze dziejów pruskich z Olsztyna, Węgorzewa, Elbląga i Iławy.
Wykłady miały postać otwartych, tj. skierowanych do mieszkańców miasta,
studentów i młodzieży licealnej. Odbywają się w zabytkowej Sali Kopernikowskiej,
co wpływa na odpowiedni nastrój słuchaczy. Zapowiedzi tych spotkań są
publikowane z dużym wyprzedzeniem w kolejnych zeszytach kwartalnika „Program
Muzeum Warmii i Mazur” oraz w lokalnej prasie.
Trzecią formą działalności Towarzystwa „Pruthenia” były prace archeologiczne. W
październiku 2006 r. członkowie Towarzystwa uczestniczyli w wykopaliskach
wielokulturowego zespołu osadniczego w olsztyńskim Lesie Miejskim, którymi
kierował dr. M. J. Hoffmann i dr A. Koperkiewicz; w okresie listopad-grudzień
prowadzone były badania powierzchniowe (prospekcie terenowe) w ramach projektu
archeologicznego Zdjęcia Polski w rejonie Garbu Lubawskiego (4 wyjazdy); oraz w
grudniu badania osady z młodszej epoki brązu w Lipowie, którymi kierował mgr J.
M. Łapo.
Bardzo ważną działalnością, skierowaną do uczniów szkół podstawowych i
gimnazjalnych były warsztaty ceramiczne i tkackie wraz z prezentacjami
multimedialnymi nt. „Dzieje i kultura Prusów”. Warsztaty odbywały się w
Lubominie, Dobrym Mieście, Jezioranach, Nowym Kawkowie oraz Ośrodku Harcerskim
Perkoz k/Olsztynka. W sumie uczestniczyło ponad 80 osób podzielonych na małe
15-20 osobowe grupy, w tym niektóre grupy uczestniczyły w warsztatach
kilkukrotnie. Ze szczególną uwagą należy odnotować spotkanie przeprowadzone
wśród młodzieży na warsztatach polsko-niemiecko-rosyjskich, w których
uczestniczyło 10 osób: dwójka Niemców, trójka Rosjan i piątka Polaków. W ten
projekt byli zaangażowani członkowie studenci, głównie zaś: Alicja Dobrosielska,
Joanna Grzelak i Paweł Łuszyński.
Towarzystwo „Pruthenia” nie jest organizacją działajcą w próżni. Swoje prace i
projekty prowadzi przy współudziale innych instytucji regionu. Na szczególne
podkreślenie zasługuje współpraca z Ośrodkiem Badań Naukowych im. W.
Kętrzyńskiego w Olsztynie. W ramach tej współpracy zorganizowano po raz drugi
konferencję „Colloquia Baltica”, która zgromadziła badaczy ziem pruskich i
bałtyjskich z Polski i zagranicy. Wydano także pierwszy tom pisma „Pruthenia”, w
którym znalazły się referaty zaprezentowane na konferencji. Przy wsparciu OBN
możliwe jest także organizowanie Seminarium Prussicorum. Inną instytucją jest
Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie, które wraz z Towarzystwem realizuje projekt
Rzemiosło Pradziejowe i Wczesnośredniowieczne. Kierownikiem projektu ze strony
zarówno Towarzystwa jak i Muzeum jest Kol. Paweł Szymański – kierownik pracowni
ceramicznej MKL. W ramach tej współpracy członkowie Towarzystwa brali udział w
cyklu spotkań warsztatowych poświęconych rekonstrukcji ceramiki pradziejowej, a
także w Letnim Festiwalu Kultury Ludowej w Węgorzewie prezentując tam warsztat
ceramiczny z epoki wczesnego żelaza. Dokonano także wspólnego zakupu z MKL
kompletnego wyposażenia pracowni brązowniczej. W ramach współpracy ze Starostwem
Powiatowym w Olsztynie w roku sprawozdawczym Towarzystwo Pruthenia zorganizowało
dwa warsztaty dla grup polskiej i niemieckiej młodzieży. Rozwija się także
współpraca Towarzystwa z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Jedynym wspólnym
przedsięwzięciem obu organizacji jest cykl pt. Warsztaty bałtyjskie. Muzeum
zapewnia na tych spotkaniach kawę i herbatę oraz obsługę techniczną prelekcji.
Jednocześnie w roku sprawozdawczym 2006 Towarzystwo prowadziło przygotowania do:
1. Zorganizowania od przyszłego roku szkolnego 2007/2008 ogólnopolskiego
konkursu tematycznego „Eastorum Gentes” skierowanego do szkół licealnych –
odpowiedzialna dr I. Lewandowska. Trwają prace końcowe przygotowania
dokumentacji, która powinna zostać zatwierdzona przez Ministerstwo Edukacji.
2. Wydania podręcznika dla młodzieży „Dzieje Warmii i Mazur”, którego autorami
są członkowie Towarzystwa Pruthenia – dr M. J. Hoffmann i dr J. Gancewski, a
redaktorem dr I. Lewandowska. Podręcznik jest wydawany przez Wydawnictwo Elset,
a Towarzystwo, ponieważ jest jego inicjatorem, starało się z różnych źródeł o
dofinansowanie tego projektu. W ramach tych działań odbyło się kilkadziesiąt
spotkań formalnych i nieformalnych, na których dyskutowano finansowanie i
wydanie podręcznika dla młodzieży.
3. Trzeciej konferencji „Colloquia Baltica”, która ma być zorganizowana we
współpracy z ośrodkiem elbląskim. Rozmowy wstępne z dr. Markiem Jagodzińskim z
Muzeum w Elblągu poczynił kanclerz Towarzystwa – dr B. Radzicki.
Sprawozdanie sporządziła Sekretarz Towarzystwa
dr Izabela Lewandowska