KONKURS WIEDZY O PRUSACH

Ponadregionalny Konkurs Wiedzy o Historii i Kulturze Prusów

"Bałtowie i Prusowie – północni sąsiedzi Słowian"

kliknij aby powiększyć Zastanawialiśmy się długo czy to się uda, a kiedy postanowiliśmy w końcu zrealizować nasz pomysł na organizację pozostało już niewiele czasu. Ryszard Sajkowski, który podjął się zadania organizacji konkursu wiedzy o Prusach i Bałtach wziął na siebie, wraz z Muzeum w Ostródzie, największy ciężar przygotowań organizacyjnych turnieju. Mirek Hoffmann podjął się przygotowania pytań konkursowych, a Bogdan Radzicki wziął na siebie pracę znalezienia fundatorów nagród konkursu.

Do udziału w turnieju zaprosiliśmy uczniów szkół średnich z terenów historycznie związanych z Bałtami i Prusami. Obszar kulturowy Prusów obejmuje w granicach państwa polskiego dzisiejsze województwo warmińsko-mazurskie, oraz części województw: kujawsko-pomorskiego, pomorskiego, podlaskiego i mazowieckiego. Celem konkursu jest bowiem wpisanie w kształtującą się właśnie w tym momencie tożsamość młodych ludzi pewnej wrażliwości na dzieje tego szczególnego miejsca, szczególnie zaś na dzieje jego najstarszych mieszkańców, którym nie dane było utworzyć tu własnego organizmu państwowego i zachować swojej kultury i wyjątkowości. Współcześni mieszkańcy Prus muszą również ukształtować swoją własną indywidualność, muszą odnaleźć swoje miejsce w tej malowniczej krainie rozciągniętej między dolną Wisłą a środkowym i dolnym Niemnem, w dorzeczu Pasarii i Alny – muszą jakoś uczynić ją swoją małą ojczyzną. Chcemy w ten proces włączyć to najstarsze, ukryte już tylko w ziemi, w nazwach wsi, jezior i rzek dziedzictwo. Chcemy je pewien sposób na nowo uczynić żywym w kulturze.

W potocznej świadomości Prusowie jawią się jedynie jako nieszczęśliwy, prymitywny lud, który uległ przewadze cywilizacyjnej Krzyżaków. Tymczasem posiadają oni wielowiekową historię, a coraz szczegółowsze badania, zwłaszcza archeologiczne, pozwalają nam dostrzec w nich autorów oryginalnej cywilizacji. Kultura, którą stworzyli, szczególnie bujnie rozwijała się w VI-VII wieku. Charakteryzowała się ona niespotykaną w tej części Europy koncentracją elementów stroju i ozdób proweniencji zachodnioeuropejskiej, naddunajskiej oraz nadczarnomorskiej. W wiekach IX-X obszar kultury pruskiej znalazł się pod przemożnym wpływem Wikingów. Śladem obecności wojowników z długich łodzi odważnie przemierzających morskie szlaki na terenie Prus jest między innymi emporium handlowe Truso położone nad jeziorem Drużno. Historia Prusów kończy się tragicznie, a początek końca wyznacza data zaproszenia do Prus przez księcia Konrada Mazowieckiego Krzyżaków. Dziwnym zbiegiem okoliczności jest, że moment, w którym zaczęła się zagłada kultury pruskiej stał się również początkiem wielowiekowej historii walki Polaków o zachowanie swojej własnej tożsamości, walki, której – miejmy nadzieję – ostatni etap skończył się w 1945 roku.

Pomysł chwycił. Udało się. 5 kwietnia 2001 roku w reprezentacyjnej sali ostródzkiego zamku, punktualnie o godzinie 12 rozpoczął się ścisły finał konkursu. Do ostatecznej rywalizacji stanęło 5 uczestników rannych eliminacji.

Przy tej okazji dziękujemy fundatorom nagród w konkursie: Wojewodzie Olsztyńskiemu – Zbigniewowi Babalskiemu, Rektorowi Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego – pof. dr. hab. Józefowi Górniewiczowi, Burmistrzowi Miasta Ostródy; Agencji Wydawniczej Mazury.

Wiosną 2002 roku ruszy druga edycja konkursu. Już dzisiaj gorąco zachęcamy do uczestnictwa wszystkich licealistów. Mamy również nadzieję na uruchomienie w tym roku edycji dla szkół podstawowych a w przyszłym również dla gimnazjalistów. Na tej stronie będziemy systematycznie zamieszczali informacje dla kandydatów. Źródłową wiedzę na temat historii i kultury Prusów możecie czerpać z naszych stron poświęconych historii i archeologii Prusów. Korzystajcie również z prezentowanych tekstów źródłowych, przybywa ich z tygodnia na tydzień. Jedyne czego nie opublikujemy wcześniej na stronach Pruthenii to oczywiście pytania konkursowe.

Prosimy zapoznać się też z: