Pieczarki, stan. XII, gm. Pozezdrze, pow. węgorzewski, woj.
warmińsko – mazurskie
Stanowisko nr XII w Pieczarkach zostało odkryte w listopadzie
2006 r. przez niżej podpisanego podczas badań Archeologicznego Zdjęcia Polski,
obszar 17-73 (stanowisko na obszarze otrzymało nr 25). W trakcie badań
powierzchniowych, na polu należącym do Eugeniusza Zawady, widoczne były wyraźne
ślady wyorania warstwy kulturowej, w której na stosunkowo niewielkiej
przestrzeni zalegały bardzo liczne zabytki ceramiczne, które można datować na
XVI w. Odkryte stanowisko wstępnie powiązano z reliktami karczmy bądź domu
młynarza.
Duża wartość naukowa stanowiska skłoniła węgorzewskie Muzeum Kultury Ludowej do
podjęcia badań ratowniczych, które zostały przeprowadzone między 23 a 29
kwietnia 2007 r. Przebadano 20 m2 osady. W obrębie 4 wykopów odsłonięto
częściowo trzy obiekty. Obiekt 1A – to prostokątna jama o wymiarach: ok. 2,9 m x
3,5 m. Obok niej znajdował obiekt 1B – również prostokątna jama, lecz o
mniejszych wymiarach: ok. 1,3 m x 1,9 m. Obiekt 2 to mniej regularna jama o
wymiarach: przynajmniej 1,7 m x przynajmniej 0,7 m.
Największa ilość bardzo zróżnicowanego materiału ceramicznego (kilka tysięcy
fragmentów) została pozyskana z wypełnisk obiektów 1A i 1B. Fragmenty różnego
typu garnków, pokrywek, dzbanów, trójnóżków, mis, talerzy, urynału, także
fragmenty kafli miskowych i płytowych tworzą zwarty zbiór ceramiczny, który
wstępnie można datować na XVI w. (2. połowę?). Reprezentują one zarówno wyroby
tzw. warsztatu wiejskiego, jak i miejskiego. W trakcie badań odkryto także
żelazno – brązowy guzik, fragmenty przedmiotów żelaznych, liczne kości
zwierzęce. Wypełniska obiektów były szlamowane i pozyskano z nich bogaty zbiór
szczątków ryb.
Odkryte obiekty należy wstępnie łączyć z obejściem młynarza Łazarza (który w
1529 r. otrzymał przywilej na założenie młyna przy wsi) lub jego następców –
spadkobierców.
Badania zostały przeprowadzone w formie warsztatów archeologicznych w ramach
projektu „Z garnkiem przy piecu. Rekonstrukcja umiejętności rękodzielniczych
oraz zmian zachodzących w garncarstwie i kaflarstwie na Mazurach (XVI-XIX w.)”,
który uzyskał wsparcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W lipcu 2007
r. planowana jest druga część projektu, podczas której odbędą się warsztaty
ceramiczne. W ich trakcie będą odtwarzane i rekonstruowane umiejętności
rzemieślnicze „utrwalone” m. in. na naczyniach z Pieczarek. Wskazane jest także
dokończenie eksploracji odkrytych obiektów.
Jerzy M. Łapo
FOTOGALERIA

Widok na stanowisko

Plan obiektów 1A (w głębi) i 1B

Plan części wschodniej obiektu 1B

Czyżby czarny pies gospodarza był kolejnym wcieleniem młynarza Łazarza, pilnującego swoich garnków? ;)

Prace eksploracyjne

Prace eksploracyjne

Prace eksploracyjne

Profile obiektów 1A i 1B (w głębi)

Część pozyskanych zabytków po umyciu, w oczekiwaniu na nadanie numerów inwentarzowych
fot. J.M.Łapo